Hễ ai sống trên đời này thì đều có quyền mộng mơ. Nhất là khi thực tế càng ngột ngạt thì giấc mơ càng trở nên chính đáng. Không mơ, loài người sẽ chẳng có được những phút giây thăng hoa vượt thoát ra khỏi những ao tù của thực tại. Không mơ, con người không còn biết đâu là mình. Mỗi một sớm mai đều lặp lại những điều thường nhật, mà đôi khi nó lại rất đáng chán rồi con người cũng hoá thành máy móc khi nào không hay biết. Ngoài cuộc sống mưu sinh, ai cũng đều cần ít nhất một niềm riêng vượt thoát lên khỏi nhu cầu tồn tại để còn vui, còn nỗ lực và phấn đấu, để còn động lực trông về bến bờ của ngày mai...
Nhưng rồi thì ai vượt ra khỏi được hình tướng này? Ai thoát ra khỏi được nhân gian? Nhiều lúc mộng mơ lại đôi khi làm ta bỏ quên mất phút giây chân thực bên cạnh những người thiết thân. Mơ tưởng, đó là một miền tưởng trận mỹ miều đầy mê hoặc, mà cũng lắm lúc gây nên nỗi đê mê tối tăm mặt mũi.
Miền tưởng trận ngoài kia vô cùng rộng lớn. Ở đó, có biết bao điều yêu kiều mờ ảo, hầu như là vô thực. Nó phóng chiếu từ sâu trong bản thân ta, phần đa từ tưởng tượng. Xem một bộ phim, chứng kiến một khoảnh khắc xúc động, đọc một quyển sách... đều đưa mỗi người tới một thế giới suy tư riêng. Gần như tất cả những suy tư này, đều dựa trên cảm xúc và vốn sống ít ỏi của một người, nó thiếu dữ liệu đến mức dễ dàng làm cho những suy tưởng trở nên nông cạn và vì vậy, từ suy tưởng trở thành ảo tưởng.
Mỗi ngày chúng ta tưởng ai đó hạnh phúc, chúng ta cũng lại tưởng mình đau khổ. Chúng ta tưởng mình yêu người này và người nọ thì thích ta. Đôi khi những điều này làm chúng ta ganh tị, làm cho ta đau khổ. Chúng ta nhìn thấy mọi thứ bằng mắt thường và thường xuyên tưởng nó là thật.v.v... Một khía cạnh nhỏ, một phần nổi của tảng băng được hiển hiện, và chúng ta thường dễ dãi và hấp tấp đến mức, đơn giản nghĩ đó là thật, là bản chất của vấn đề mà quên nghĩ rằng kể cả khi chính mắt thấy, chính tai nghe cũng chưa hẳn là sự thật. Tư duy bộ óc thường đánh lừa ta nhiều đến nổi mà ta khó có thể nhận ra hết được dù đã dè chừng.
Cổ nhân bảo rằng: trong thật có giả, mà trong giả cũng là thật. Điều này đã được thừa nhận nhưng không thể hiểu hay giải thích được bằng tư duy. Cơ thể của chúng ta với sáu giác quan không đủ để nhận thấy điều này. Còn Tư duy của ta, như đã nói ở trên, gần như lúc nào cũng sai lệch vì thiếu dữ liệu. Miền tưởng trận thật rộng lớn. Cái tưởng có thể là một ước mơ, cũng có thể là một sự cảm nhận hay thấu hiểu. Nhưng cái cảm, cái hiểu đấy lại không hoàn toàn. Nó thiếu thốn và không hề vững chắc. Cảm nhận của ta, và đánh giá của ta, thường chỉ chạm được đến mảnh nhỏ nhoi của vấn đề. Và đó là tưởng, tưởng chính là giới hạn của tư duy, của suy tư loài người.
Mỗi ngày, chúng ta đều tưởng vô số thứ nhưng lại chẳng bao giờ nhận ra. Ta tranh thắng thua, ta dệt cơn mộng, ta cho rằng cái này hên hay xui... Những điều đó thực ra đều không được gì, không đưa đến cái gì. Tưởng là thiếu sót, thiếu sót dẫn đến đánh giá sai và mơ lệch, vì thế hệ quả của nó là chấp. Chấp làm đời ta u mê.
Tin buồn là, chúng ta sẽ không thể hoàn toàn thoát khỏi tưởng chừng nào ta còn sống. Tưởng sinh khởi liên tục không bao giờ ngừng nghỉ khi mà bộ óc vẫn miệt mài tư duy. Nhưng tưởng có thể tạm dừng trong những phút giây mà bộ óc bị gạt tạm thời ra một bên.
Lần tới, muốn thôi đừng tưởng nữa, chúng ta hãy thôi đánh giá, thôi nhận định, dừng bình phẩm trước những điều mà ta tiếp xúc (phần nhiều trong số chúng chả liên quan gì đến ta cả!!). Việc làm này nghe có vẻ ngu muội, nhưng bộ óc của chúng ta thực sự dở tệ trong việc dẫn ta tới sự thanh bình thực sự. Nó không làm gì được ngoài việc đi loanh quanh với mớ dữ liệu cỏn con. Chẳng có lối ra nào cả khi mà mê cung chưa được nhìn một cách tổng thể với đầy đủ thông tin, đầy đủ mảnh ghép. Lạ lùng thay, chúng ta có một quyền được thượng đế ban mà chẳng đời nào dùng, quyền: không nhất thiết phải tưởng! Chúng ta cũng có quyền im lặng, đặt tư duy qua một bên, và bắt đầu để cho năng lượng phía trong cảm nhận được sự bao quát này. Sự bao quát mà tư duy không thể diễn tả, sự bao quát không ép buộc ai phải "tưởng"...
0 comments:
Đăng nhận xét